Otokontrol; okula hazirlik, ögrenme, akademik basari, sosyallesme, bilinç gelisimi ve engellerin üstesinden gelme yetenegi, fiziksel ve zihinsel saglik ile ilgili yasamda olumlu sonuçlar gelistirmek için bireyin dikkatini, zihinsel durumunu, davranisini ve duygularini kontrol etme noktasinda önemlidir.
Otokontrol; okula hazirlik, ögrenme, akademik basari, sosyallesme, bilinç gelisimi ve engellerin üstesinden gelme yetenegi, fiziksel ve zihinsel saglik ile ilgili yasamda olumlu sonuçlar gelistirmek için bireyin dikkatini, zihinsel durumunu, davranisini ve duygularini kontrol etme noktasinda önemlidir. Otokontrol konusundaki eksiklik, neredeyse tüm psikopatolojik özellikleri belirli bir ölçüde etkilemektedir; bunlar, yetersiz dikkat kontrolü, isler bellek (dikkatsizlik), karar verme ve duygulari ifade etme (dürtüsellik) olarak belirtilebilir. (Nigg, 2016)

Dikkat Eksikligi Hiperaktivite Bozuklugu (DEHB), yetersiz dürtü ve dikkat kontrolünün en belirgin semptom komplekslerinden biridir (Nigg, 2016). DEHB; dikkatsizlik, hiperaktivite ve dürtüsellik belirtileri ile tanimlanabilir. DEHB'nin nedenleri açik degildir ve genetik, çevresel toksinlere maruz kalma ve psikososyal etkilere bagli olabilir (Hall ve ark., 2016).

Geleneksel olarak, DEHB, nitelikli klinisyenler tarafindan, ebeveynlerin, ögretmenlerin, hastalarin kendileri hakkindaki hastalik öyküleri ve davranislarina iliskin bilgi toplanarak yapilan gözlemler ve degerlendirmeler yoluyla degerlendirilmekte ve teshis edilmektedir. Ancak bu tür tanilar sapma gösterebilir. (Ogundele, Ayyash ve Banerjee, 2011) Sürekli performans testi (CPT), dikkat ve dürtü kontrolünü objektif, güvenilir ve tutarli bir sekilde degerlendirmek için gelistirilmistir. (Rosvold, Mirsky, Sarason, Bransome, Ve Beck, 1956)

CPT, DEHB'nin dogru degerlendirilmesini gelistirmek için klinisyenlerin görüsme ve gözlemleri ile birlikte kullanilabilir. CPT çoklu formatlara sahiptir, ancak hepsi bir uyaricinin (görsel veya isitsel) söz konusu hedefi söz konusu olmayan hedeften ayirmak için hastaya sunulma noktasinda ayni özelliklerini paylasirlar. (Hall ve arkadaslari, 2016) Dikkat Degiskenleri Testi (TOVA®), kullanimi basit, çocuklar tarafindan kolayca anlasilabilen bir CPT formatidir ve sadece yukari ve asagi ayirt etme yetenegi gerektiren, dil kullanimina gerek olmayan bir testtir. Bu nedenle, ögrenme engellerini ve sol ve sagi ayirt etme konusundaki sorunlari etkilemez (Greenberg ve Waldmant, 1993; Hall ve digerleri, 2016).

CPT; tarafsiz, güvenilir bilgi saglayabilir ve bunun yaninda, dikkatsizlik ve dürtüsellik problemlerinin degerlendirilmesine katkida bulunabilir. (Wu ve digerleri, 2007) SPT, DEHB, normal ve psikiyatrik bozukluklar arasinda ayrim yapilabilir. (Avukat, Martino, Hill ve Gouvier, 2007) Bir çalismada CPT, DEHB'yi % 80 dogruluk payi ile tanimlayabilmistir. Test, dikkat eksikligi bozuklugu egilimi belirtileri olan çocuklarin degerlendirilmesine anlamli bir katki saglayabilir. (Forbes, 1998) CPT, DEHB hastalarinin tedavi sirasindaki ilerlemelerinin izlenmesinde ve takibinde önemli bir araçtir. (Hall ve digerleri, 2016) CPT'nin bir diger avantaji, bilgisayarli oldugu için, detayli bilgi saglamak için EEG ile birlestirilebilmesidir. (Arns, de Ridder, Strehl, Breteler, & Coenen, 2009) Üstelik, CPT, teshis yetenegini gelistirmek için gerçekçi simülasyonlar saglayacak sanal gerçeklik ile de birlestirilebilir. (Rodríguez, Areces, García, Cueli ve González-Castro, 2018)

References:


Advokat, C., Martino, L., Hill, B. D., & Gouvier, W. (2007). Continuous Performance Test (CPT) of College Students With ADHD, Psychiatric Disorders, Cognitive Deficits, or No Diagnosis. Journal of Attention Disorders, 10(3), 253–256. https://doi.org/10.1177/1087054706292106

Arns, M., de Ridder, S., Strehl, U., Breteler, M., & Coenen, A. (2009). Efficacy of neurofeedback treatment in adhd: the effects on inattention, impulsivity and hyperactivity: a meta-analysis. Clinical EEG and Neuroscience, 40(3), 180–189. https://doi.org/10.1177/155005940904000311

Forbes, G. B. (1998). Clinical utility of the test of variables of attention (Tova) in the diagnosis of attention-deficit/hyperactivity disorder. Journal of Clinical Psychology, 54(4), 461–476. https://doi.org/10.1002/(SICI)1097-4679(199806)54:4<461::AID-JCLP8>3.0.CO;2-Q

Greenberg, L. M., & Waldmant, I. D. (1993). Developmental normative data on the test of variables of attention(T. O. V. A. TM). Journal of Child Psychology and Psychiatry, 34(6), 1019–1030. https://doi.org/10.1111/j.1469-7610.1993.tb01105.x

Hall, C. L., Valentine, A. Z., Groom, M. J., Walker, G. M., Sayal, K., Daley, D., & Hollis, C. (2016). The clinical utility of the continuous performance test and objective measures of activity for diagnosing and monitoring ADHD in children: a systematic review. European Child & Adolescent Psychiatry, 25(7), 677–699. https://doi.org/10.1007/s00787-015-0798-x

Nigg, J. T. (2016). Attention and Impulsivity. Developmental Psychopathology. https://doi.org/10.1002/9781119125556.devpsy314

Ogundele, M. O., Ayyash, H. F., & Banerjee, S. (2011). Role of computerised continuous performance task tests in ADHD. Progress in Neurology and Psychiatry, 15(3), 8–13. https://doi.org/10.1002/pnp.198

Rodríguez, C., Areces, D., García, T., Cueli, M., & González-Castro, P. (2018). Comparison between two continuous performance tests for identifying ADHD: Traditional vs. virtual reality. International Journal of Clinical and Health Psychology, 18(3), 254–263. https://doi.org/10.1016/j.ijchp.2018.06.003

Rosvold, H. E., Mirsky, A. F., Sarason, I., Bransome, E. D., Jr., & Beck, L. H. (1956). A continuous performance test of brain damage. Journal of Consulting Psychology, 20(5), 343–350. https://doi.org/10.1037/h0043220

Wu, Y.-Y., Huang, Y.-S., Chen, Y.-Y., Chen, C.-K., Chang, T.-C., & Chao, C.-C. (2007). Psychometric study of the test of variables of attention: Preliminary findings on Taiwanese children with attention-deficit/hyperactivity disorder. Psychiatry and Clinical Neurosciences, 61(3), 211–218. https://doi.org/10.1111/j.1440-1819.2007.01658.x